İçeriğe geç
AĞRI BÖLGESİ

Omuz Ağrısı

Omuz ağrısının nedeni her hastada aynı değildir. Ağrı eklemden, rotator manşet tendonlarından, bursadan veya kapsülden kaynaklanabilir; boyun ve çevre sinirlerden omuza ya da kola yansıyabilir. Enflamasyon, enfeksiyon ve daha nadir dolaşım sorunları da benzer bölgede yakınma oluşturabilir.

Bu nedenle görüntüleme sonucu otomatik olarak işlem hedefi değildir. Ağrılı hareket, aktif-pasif hareket farkı, kuvvet, duyu, boyun muayenesi ve eşlik eden ateş-şişlik gibi bulgular birlikte değerlendirilir.

Omuz eklemi, boyundan uzanan sinir yolu ve omuz çevresindeki enflamasyon-damar örüntüsünü gösteren şematik tıbbi illüstrasyon
Size hangisi daha çok benziyor?

Ağrınızın nedeni her hastada aynı değildir. Şikâyetinizi seçin, o mekanizmaya uyan sayfaları öne alalım.

Bu bölgede ağrı üç yoldan gelir

Eklem içi kaynaklı

Ağrı eklemin kendisinde; hareketle ve yük bindikçe artıyor.

Eklem içi veya eklem çevresi yol: Kol hareketiyle belirli bir yönde artan ağrı; rotator manşet tendonları, bursa, akromiyoklaviküler eklem veya omuzun ana eklemi çevresindeki yapıları düşündürebilir. Her yöne yayılan sertlikte kapsül ve eklem hareketi ayrıca incelenir. Muayene, görüntülemede görülen bulgunun gerçekten ağrılı hareketle ilişkili olup olmadığını sınar. Kronik omuz ağrısında görüntüleme seçimi klinik senaryoya göre yapılır .

Sinir kaynaklı

Ağrı bir hat boyunca yayılıyor; uyuşma, karıncalanma ya da güçsüzlük eşlik ediyor.

Sinir kaynaklı yol: Boyundan omuza, kürek kemiğine veya kola uzanan yanma, elektriklenme, uyuşma ya da güç değişikliği sinir kökü veya çevresel sinir etkilenmesiyle ilişkili olabilir. Omuz ve boyun ağrısının dağılımı örtüşebildiğinden boyun hareketleri, duyu, refleks ve kuvvet birlikte değerlendirilir; bu tarif tek başına nöropatik tanı koydurmaz .

Enflamasyon veya damar kaynaklı

Ağrı gün sonunda ve dinlenmede artıyor; şişlik, ağırlık ya da ısı artışı var.

Enflamasyon veya damar kaynaklı yol: Sıcak-şiş omuz, ateş, genel hastalık hissi veya dinlenmede hızla artan ağrı enfeksiyon/enflamasyon açısından gecikmeden değerlendirilmelidir. Kolda soğukluk, solukluk, morarma veya belirgin dolaşım değişikliği nadir ama zaman duyarlı bir damar sorununu düşündürebilir. Bu bulgular varsa rutin ön değerlendirme yerine acil başvuru gerekir .

Beklemeden başvurmanız gereken durumlar

Düşme, çarpma veya kolun çekilmesi sonrası şekil bozukluğu, kolu kaldıramama ya da çok şiddetli ani ağrı varsa kırık, çıkık veya ciddi tendon-bağ yaralanması açısından aynı gün değerlendirme gerekir. Kolu zorlayarak yerine oturtmaya çalışmayın .

Ateşle birlikte sıcak, şiş, kızarık omuz; hızla kötüleşen dinlenme ağrısı veya belirgin halsizlik enfeksiyon ya da önemli enflamasyon olasılığı nedeniyle beklememelidir. Kolun soğuk, soluk veya mor görünmesi; kalıcı uyuşma ya da yeni belirgin güç kaybı da acil değerlendirme gerektirebilir .

Omuz veya kola yayılan ağrıya göğüs ağrısı, nefes darlığı, bayılma, çarpıntı ya da çene-kola yayılan baskı eşlik ederse omuz sorunu varsaymayın; acil yardım çağırın. Bu liste tanı koymaz, güvenli başvuru eşiğini gösterir.

  • İdrar veya dışkı kontrolünüzde kayıp
  • Bacaklarda hızla artan güçsüzlük ya da his kaybı
  • Ateşle birlikte şiddetli bel ağrısı
  • Açıklanamayan kilo kaybıyla birlikte gece artan ağrı
  • İşlem yerinde artan kızarıklık, şişlik veya akıntı

Bu bulgular varsa ön değerlendirme beklemeyin; acil servise başvurun.

Bu bölgede nasıl karar veriyorum

Benim klinik yaklaşımımda önce ağrı jeneratörünü, yani yakınmayı üreten dokuyu ve baskın mekanizmayı ayırırım. Omuz ağrısını yalnız ağrının en fazla hissedildiği noktaya veya MR raporundaki en belirgin ifadeye bağlamam. Ağrının dağılımı, hangi hareketle üretildiği, aktif ve pasif hareket arasındaki fark, kuvvet-duyu muayenesi, boyun bulguları ve görüntüleme birlikte değerlendirilir .

İşlem yapılabilir mi sorusundan önce bu hastada yapılmalı mı sorusu gelir. Cerrahi değerlendirme gerektiren bir tablo, klinikle uyuşmayan hedef, aktif enfeksiyon veya zayıf endikasyon varsa girişimi ertelemek ve önce doğru değerlendirme basamağını tamamlamak aktif bir karardır. Uygun bir hedef varsa da işlem amacı, alternatifler, riskler, beklenen faydanın sınırı ve işlevsel takip ölçütleri açıkça konuşulur. Teknik olarak doğru hedefleme klinik faydayı garanti etmez; işlem sonrası yanıt yetersizse tanı ve hedef yeniden sorgulanır.

Aktif hareket belirgin kısıtlıyken pasif hareket görece korunuyorsa güç ve tendon işlevi; aktif ve pasif hareketin birlikte kısıtlı olduğu tabloda kapsül ve eklem sertliği ayrıca araştırılır. Tek bir provokasyon testi tanı koydurmaz; omuz muayenesi testleri öykü, hareket açıklığı ve gerçek güç kaybıyla birlikte yorumlanır . Görüntülemede tendinozis veya bursit görülmesi, bulgunun ağrı kaynağı olduğunu tek başına kanıtlamaz . Ateşli sıcak-şiş omuz, travma sonrası kolu kullanamama veya yeni belirgin güç kaybında enjeksiyon planlanmaz; hızlı değerlendirme gerekir .

Aktif hareketin ağrıyla kısıtlanması ile pasif hareketin de mekanik olarak kısıtlanması aynı bulgu değildir. Rotator manşet yırtığı, tendinozis, subakromiyal ağrı, adeziv kapsülit ve eklem kireçlenmesi; yaş, travma, hareket açıklığı ve gerçek kuvvetle birlikte ayırılır. Gece ağrısı tek başına yırtık veya bursit tanısı koydurmaz; omuzun üzerine yatma, gün içi yük ve boyun hareketiyle ilişkisi de sorulur.

Travma sonrası ani güç kaybı veya kolu kaldıramama, tam kat tendon yırtığı, kırık ya da çıkık açısından daha erken değerlendirme gerektirir. Buna karşılık omuz görüntülemesinde görülen tendon sinyali veya bursa sıvısı klinik uyum olmadan enjeksiyon gerekçesi değildir. Steroid düşünülüyorsa hedef, doz/sıklık, tendon dokusu ve alternatif rehabilitasyon seçeneği birlikte konuşulur; tekrar uygulama otomatik planlanmaz.

Ön değerlendirmeye ağrının travma ile başlayıp başlamadığını, aktif ve pasif hareket farkını, kolu hangi yönde kullanamadığınızı, gerçek güç kaybını, uyuşma dağılımını, boyun hareketleriyle değişimi ve varsa MR/ultrason raporunu ekleyin. Amaç omuz, boyun veya çevre sinir yolunu ayırmaktır; form doğrudan işlem kararı değildir.