Bacak ağrınızın nedeni her hastada aynı değildir. Ağrı; kalça, diz veya ayak bileği gibi eklemlerden yansıyabilir, belden bacağa uzanan bir sinir hattını izleyebilir ya da toplardamar-atardamar dolaşımıyla ilişkili olabilir. Kas ve yumuşak doku kaynaklı yakınmalar da aynı bölgede hissedilebilir.
Bu sayfa hızlı bir ilk ayrım yapmanıza yardım eder. Ağrının yeri kadar ne zaman başladığı, hareketle değişimi, şişlik, cilt rengi, uyuşma ve güç değişikliği önemlidir. Yeni tek taraflı şişlik, nefes darlığı veya soğuk-soluk bacak gibi bulgular varsa aşağıdaki seçiciyi beklemeden acil değerlendirme gerekir.
Ağrı eklemin kendisinde; hareketle ve yük bindikçe artıyor.
Eklem içi veya eklem çevresi yol: Kalça, diz ve ayak bileğindeki ağrı bazen eklemin hemen üzerinde değil, bacağın başka bir bölümünde hissedilebilir. Hareket açıklığının azalması, yük vermeyle artış ve belirli bir hareketin ağrıyı üretmesi bu yolu araştırmayı sağlar. Tipik osteoartrit bulguları çoğu zaman klinik değerlendirmeyle ele alınır; görüntüleme her hastada ilk şart değildir .
Ağrı bir hat boyunca yayılıyor; uyuşma, karıncalanma ya da güçsüzlük eşlik ediyor.
Sinir kaynaklı yol: Sinir sistemiyle ilişkili ağrı yanma, elektriklenme, iğnelenme, uyuşma veya bir hat boyunca yayılma şeklinde tarif edilebilir. Nöropatik ağrı terimi, yalnız bu hislerin varlığıyla değil, somatosensoriyel sistemde bir lezyon ya da hastalıkla ilişkili klinik kanıtla kullanılır . Bel kaynaklı bacak ağrısında radiküler ağrı, radikülopati ve yansıyan ağrı birbirinin yerine otomatik olarak kullanılmaz .
Ağrı gün sonunda ve dinlenmede artıyor; şişlik, ağırlık ya da ısı artışı var.
Enflamasyon-damar yolu: Venöz yetmezlikte ağırlık, dolgunluk, ağrı, kaşıntı ve şişlik; atardamar dolaşımındaki sorunlarda yürümekle gelen baldır ağrısı, soğukluk veya renk değişikliği öne çıkabilir. Şikâyetli varis ve reflü şüphesinde dupleks ultrason, tanıyı ve tedavi planını destekler .
3 sayfa gösteriliyor (toplam 3).
Endovenöz lazer ve radyofrekans ablasyon, dupleks ultrasonla saptanan uygun yüzeyel venöz reflüde düşünülebilen ısı temelli yöntemlerdir; seçim yakınma, damar haritası ve güvenlik değerlendirmesine bağlıdır.
Gece artan bacak ağrısı ve sızlama varisle ilişkili olabilir; ancak huzursuz bacak, kramp, sinir kaynaklı ağrı ve pıhtı gibi nedenler de ayrılmalıdır. Renkli Doppler,…
Varis ve bacak ağrısı birlikte görülebilir; ancak görünür damar tek başına ağrının kaynağını göstermez. Belirti örüntüsü, muayene ve renkli Doppler ile güvenli tedavi seçeneklerini…
Bu seçime uyan bir sayfa henüz yok. Şikâyetinizi ön değerlendirmeyle iletirseniz doğru yola birlikte bakalım.
Yeni ve belirgin tek taraflı şişlik, ısı artışı veya derin baldır hassasiyeti pıhtı olasılığı açısından aynı gün değerlendirilmelidir; nefes darlığı, göğüs ağrısı veya kanlı öksürük eşlik ederse acil servise başvurun .
Bacağın aniden soğuk, soluk veya mor görünmesi; şiddetli ağrıya uyuşma ya da güç kaybının eklenmesi atardamar akımının akut bozulması gibi zaman duyarlı bir tabloyu düşündürebilir ve beklenmemelidir .
Ateşle birlikte hızla artan ağrı, hızla ilerleyen güçsüzlük-his kaybı, idrar veya dışkı kontrolünde yeni kayıp ya da yakın zamanda yapılan bir işlem yerinde artan kızarıklık, şişlik ve akıntı varsa ön değerlendirme formunu beklemeden acil tıbbi yardım alın. Bu liste tanı koymaz; güvenli başvuru eşiğini gösterir.
Bu bulgular varsa ön değerlendirme beklemeyin; acil servise başvurun.
Bacak ağrısında önce ağrının jeneratörünü, yani yakınmayı üreten dokuyu ve mekanizmayı ayırmaya çalışırım. Görünür varis, MR bulgusu veya tek bir hassas nokta otomatik olarak kaynak kabul edilmez. Ağrı dağılımı, hareket ve pozisyonla provokasyon, şişlik, cilt bulguları, duyu-kas gücü, yürüme ve ayak dolaşımı birlikte değerlendirilir.
Benim klinik yaklaşımımda işlem yapılabilir mi sorusundan önce bu hastada yapılmalı mı sorusu gelir. Damar, sinir veya eklem yolunda acil durum, klinikle uyuşmayan hedef ya da zayıf endikasyon varsa elektif girişimi ertelemek ve önce doğru tanı basamağını tamamlamak aktif bir karardır. İleri bir seçenek konuşulacaksa hedef anatomi, beklenen faydanın sınırı, alternatifler, riskler ve işlevsel takip ölçütleri açıkça paylaşılır; işlem yapmamak da seçenekler arasındadır.
Eforla belirip dinlenmeyle azalan baldır ağrısı, venöz ağırlık hissiyle aynı örüntü değildir; yürüyüş mesafesi, nabızlar, cilt ısısı ve renk değişikliği ayrıca değerlendirilir. Gece bacakları hareket ettirme dürtüsü ve hareketle geçici rahatlama varsa huzursuz bacaklar da ayırıcı soruya eklenir . Tek taraflı şişlik ile birlikte nefes darlığı veya göğüs ağrısı gelişirse rutin damar randevusu beklenmez.
Venöz yakınmada gün sonu ağırlık, ayakta kalmayla artış ve bacağı yükseltince kısmi rahatlama görülebilir; bu örüntü varis görünümünün kendisinden daha değerlidir. Damar değerlendirmesinde cilt değişiklikleri, ödemin yayılımı ve gerekirse dupleks ultrason birlikte ele alınır. Atardamar örüntüsünde ise ağrının belirli bir yürüme mesafesinde başlaması, dinlenmeyle azalması, ayak ısısı ve nabız bulguları sorulur. Bu iki tabloyu aynı “dolaşım bozukluğu” başlığı altında birleştirmek sonraki adımı belirsiz bırakır.
Belden yayılan ağrıda dermatomal hat, öksürme-ıkınmayla değişim, duyu ve güç muayenesi; eklem yolunda ise kalça-diz-ayak bileği hareketi, yük toleransı ve lokal hassasiyet öne çıkar. Aynı kişide iki yol birlikte bulunabileceğinden, bir bulgunun bulunması diğerini dışlamaz. Görünür varis, tek başına bacak ağrısının nedeni veya damar işlemi gerekçesi değildir.
Ön değerlendirmeye ağrının tek veya çift taraflı oluşunu, gün içindeki seyrini, yürüyünce kaç dakikada başladığını, şişlik ve renk değişikliğini, uyuşan alanı, kullandığınız ilaçları ve varsa Doppler/MR sonuçlarını getirmek yararlıdır. Bu bilgiler işlem sözü vermez; damar, sinir, eklem veya kas-iskelet yolunda hangi klinik sorunun önce yanıtlanacağını belirlemeye yardımcı olur.
