İçindekiler 8 bölüm
Kalsifik tendinit ne demektir?
Kısa yanıt: omuz tendonunda kalsiyum depositi bulunmasıdır. Depositin fazı ve klinik uyumu, görüntüdeki varlığından daha anlamlıdır.
Kalsifik tendinopati omuz ağrısı ve hareket kısıtlılığı yapabilir; ancak kalsifikasyonun görülmesi ağrının kesin nedenini kanıtlamaz. Aktif rezorptif fazda bursa ve tendon çevresindeki reaksiyon ağrıyı artırabilir. Kronik, sessiz bir deposit ise başka bir omuz veya boyun sorunundan bağımsız olmayabilir.[1,3]
Ağrının gece artması, kolu yana kaldırma ve uzanma ile zorlanması, aktif ve pasif hareket arasındaki fark, gerçek güç kaybı ve boyun hareketleri birlikte sorgulanır. Rotator manşet yırtığı, bursit, donuk omuz ve servikal yansıma alternatifler arasındadır.
Bu bulgu ağrı yapar mı?
Evet, bazı fazlarda yapabilir; fakat tesadüfi deposit ile aktif ağrılı tabloyu ayırmak gerekir.
Ne zaman önemli hâle gelir?
Ani başlayan çok şiddetli ağrı, omuzu kullanamama, belirgin hareket kısıtlılığı veya gece uykusunu bozan yakınma planlı ya da hızlı değerlendirme gerektirebilir. Travma sonrası şekil bozukluğu, kolu kaldıramama ve gerçek güç kaybı rotator manşet veya kemik yaralanması açısından ayrıca incelenir.[3,5]
Ateşli sıcak-kızarık omuz, hızla artan şişlik, ciddi travma, yeni ve ilerleyen güç kaybı, elde uyuşma-güçsüzlük veya göğüs ağrısı/nefes darlığı varsa gecikmeden değerlendirme alın. Bu belirtiler kalsifikasyonun “fazını” göstermez; enfeksiyon, travma, sinir veya başka ciddi nedenler dışlanmalıdır.[6]
Uzun süren ama alarm içermeyen ağrıda tendon bütünlüğü, bursa, eklem, boyun ve işlev kaybı planlı muayenede ayrılır. Kalsiyum depositinin boyutu, tek başına aciliyet veya ağrı şiddeti ölçüsü değildir.
Kalsifik tendinit tendon yırtığı mıdır?
Hayır. Deposit ve tendon yırtığı farklı görüntüleme bulgularıdır; birlikte bulunabilirler ama biri diğerini zorunlu kılmaz. Tedavi seçimi tendon bütünlüğü ve klinik tabloya göre yapılır.
Raporunuzda bu ifade varsa ne yapmalı?
Depositin hangi tendonda, hangi bölgede ve yaklaşık ne boyutta olduğunu; tendon bütünlüğü, bursa, eklem ve kemik bulgularını not edin. Ağrının başlangıcını, gece etkisini, kol hareketlerini, travmayı, gerçek güç kaybını ve boyunla ilişkisini hekime aktarın.
Komşu omuz bulgularını rotator cuff tendinozisi ve subakromiyal bursit açıklamalarında; genel eklem yüklenmesini Baker kisti sayfasından farklı örnek olarak karşılaştırabilirsiniz.
Muayenede aktif-pasif hareket, kas gücü, ağrılı inhibisyon, tendon testleri, boyun provokasyonu ve nörolojik durum değerlendirilir. ACR, görüntülemeyi klinik soruya göre seçer; depositin varlığı tek başına yeni MR veya girişim kararı değildir.[2,5]
US eşliğinde lavaj/barbotaj, steroid enjeksiyonu ve cerrahi aynı amaç ve kanıt düzeyinde değildir. Lavaj depositi hedefler; steroid ağrı/inflamasyon yönetiminde başka bir amaç taşır. Bir işlemin teknik olarak başarılı olması ağrının kesin düzeleceğini veya depositin tekrar etmeyeceğini garanti etmez.[3,4]
İğne, lavaj veya ameliyat gerekir mi?
Alarm yoksa aktivite düzenleme, ağrıya uygun hareket, eğitim ve rehabilitasyon çoğu planın başlangıç basamağıdır. İşlem; ağrının sürekliliği, işlev kaybı, depositin erişilebilirliği, tendon bütünlüğü, önceki tedavi yanıtı ve kişinin hedefleriyle birlikte seçilir. Tesadüfi bir deposit için otomatik iğne uygulanmaz.
Benim klinik yaklaşımım
Kliniğimizde kalsifik tendiniti “omuzda kalsiyum var” cümlesinden ibaret görmeyiz. Depositin yerini ve fazını, ağrının akut mu kronik mi olduğunu, gece etkisini, aktif-pasif hareketi, tendon gücünü ve boyun-sinir bulgularını birlikte değerlendiririz. Bursa, eklem ve rotator manşet bütünlüğü de kararın parçasıdır.
Aktif rezorptif faz olasılığı ağrılı tabloyu açıklayabilir; fakat sessiz kalsifikasyonun tesadüfi olabileceğini de açıklarız. Yalnızca röntgen/MR bulgusuna dayanarak enjeksiyon, lavaj veya ameliyat önermeyiz. US eşliğinde barbotaj depositi hedefleyen bir yöntemdir; steroidin amacı ve riskleri farklıdır, ikisini aynı işlem gibi sunmayız.[1,3,4]
Önce yük toleransı, güvenli hareket ve işlev hedeflerini planlarız. Gerçek güç kaybı, akut travma, sıcak şiş omuz veya nörolojik bulguda kalsifikasyon tartışmasını ikinci plana alıp güvenlik nedenini araştırırız. Yanıt beklenenden farklıysa boyun, bursa, donuk omuz, tendon yırtığı ve ağrı işleme etkenlerini yeniden düşünürüz.
Uzm. Dr. Mehmet Hakan Pıçak Girişimsel Radyoloji
Sonuç
Kalsifik tendinit omuz tendonundaki kalsiyum depositini tarif eder. Deposit tek başına tendon yırtığı, kesin ağrı kaynağı, enfeksiyon veya ameliyat gereği değildir. Faz, yer, tendon bütünlüğü, hareket, güç ve işlev birlikte değerlendirilmelidir.
Ateşli sıcak omuz, ciddi travma, yeni gerçek güç kaybı, kolu kullanamama veya nörolojik belirtilerde gecikmeden değerlendirme alın. Alarm yoksa eğitim, yük düzenleme ve rehabilitasyon; seçilmiş durumlarda lavaj, enjeksiyon veya cerrahi seçenekleri açık amaç ve beklentiyle ele alınır.
Bilimsel Kaynaklar
- American Academy of Orthopaedic Surgeons. Calcific Tendinitis of the Shoulder. OrthoInfo.
- American College of Radiology. ACR Appropriateness Criteria® Chronic Shoulder Pain. ACR.
- Louwerens JKG, et al. Clinical evaluation and management of calcific tendinopathy: a review. PubMed.
- Louwerens JKG, et al. Treatments for rotator cuff calcific tendinitis: a systematic review and network meta-analysis. PubMed.
- Uhthoff HK, Loehr JW. Rotator cuff tendon calcific tendinitis treatment algorithm for primary care musculoskeletal physicians. PMC.
- National Health Service. Shoulder pain. NHS.
Sık Sorulan Sorular
Kalsifik tendinit nedir?
Omuz tendonunda kalsiyum depositi bulunmasıdır.
Kalsifik tendinit erir mi?
Depositin biyolojik fazına göre değişebilir; kişiye kesin erime garantisi verilemez.
Kalsifikasyon tendon yırtığı mıdır?
Hayır. Yırtık tendon bütünlüğüyle ilgili ayrı bir bulgudur.
Kalsifik tendinit ağrı yapar mı?
Özellikle aktif rezorptif fazda yapabilir; sessiz deposit de mümkündür.
Kalsifik tendinit için iğne gerekir mi?
Tek başına hayır. Deposit, klinik uyum, işlev ve önceki yanıt birlikte değerlendirilir.
Lavaj ile steroid aynı şey midir?
Hayır. Lavaj depositi hedefler; steroidin amacı ve risk çerçevesi farklıdır.