İçeriğe geç
MR'ımı değerlendirin
MR RAPORU TERIMI

Lomber ve Servikal Lordoz Artışı Ne Demek?

Lomber ve servikal lordoz artışı, bel veya boyun omurgasının doğal öne doğru kavsinin görüntüde daha belirgin ölçülmesi ya da izlenmesidir. Bu ifade tek başına hastalık, ağrı nedeni veya ameliyat gereği değildir. Ölçümün hangi omurlardan yapıldığı, kişinin ayakta mı oturarak mı durduğu ve raporda disk, eklem, kanal veya kemikle ilgili başka neler bulunduğu anlamı değiştirir.[1,2]

Lomber lordoz pelvisin konumu, kalça ekleminin hareketi ve gövdenin yük aktarımıyla birlikte değerlendirilir. Pelvik tilt, sakral eğim ve kalça hareket kısıtlılığı bel kavsinin görünümünü etkileyebilir; tek bir dereceyi “iyi” veya “kötü” diye sınıflandırmak klinik değerlendirme yerine geçmez. Cerrahi planlama literatüründeki hizalanma ölçüleri, günlük yaşamda her kişiye aynı hedef açının uygulanacağı anlamına gelmez.[1]

Servikal lordoz ise başın konumu, göğüs kafesiyle ilişkili duruş ve boyun hareketleriyle birlikte okunur. Boyun kavsinin artmış görünmesi bazen postüral veya çekim koşuluna bağlı olabilir; bazen dejeneratif değişiklikler, kas-eklem yakınması ya da daha geniş bir hizalanma sorusuyla birlikte ele alınır. Boyun ve belde aynı anda artış yazılması tek bir neden veya tek bir tedavi olduğu anlamına gelmez.[2]

MR'ımı değerlendirinWhatsApp'tan sor
Omurganın bel ve boyun bölgelerindeki doğal öne doğru kavisleri gösteren temiz, şematik hasta bilgilendirme illüstrasyonu; gerçek görüntü değildir.
İçindekiler 8 bölüm

Lomber ve servikal lordoz artışı ne demektir?

Kısa yanıt: rapor, kavis ölçümünün veya görünümünün artmış olduğunu söyler. Klinik önem, bu ölçünün ağrı, hareket, işlev, nörolojik muayene ve eşlik eden yapı bulgularıyla uyumuna göre belirlenir.

Bu bulgu ağrı yapar mı?

Lordoz artışı ağrıya eşlik edebilir; ancak postür veya açı tek başına ağrı jeneratörü değildir. Bel ağrısında faset eklem, disk çevresi, kas-bağ dokusu, kalça veya sakroiliak bölge; boyun ağrısında eklem, disk, kas ve sinir yapıları farklı katkılar yapabilir. Aynı ölçüm ağrısı olmayan bir kişide de görülebilir.

Bel yakınması ayakta durma, yürüme, geriye eğilme veya yükle mi artıyor; kalça hareketi kısıtlı mı; bacağa yayılan ağrı, uyuşma veya gerçek güç kaybı var mı diye ayrım yapılır. Boyunda ense ağrısı ile kola yayılan radiküler yakınma aynı değildir. Gece ağrısı, kas gerginliği veya “kötü duruş” ifadesi tek başına neden kanıtlamaz.[1,2]

Bu nedenle “lordoz arttı, ağrımın sebebi budur” sonucu kadar “her artış kas spazmıdır” sonucu da aşırıdır. Ağrı davranışı ve işlev, kavis değerinden daha doğrudan karar verdiren bilgiler olabilir.[3]

Yalnız lordoz artışı yazması çoğu zaman acil durum anlamına gelmez. Yakınma giderek artıyor, uykuyu veya günlük işi bozuyor, hareket kapasitesi azalıyor ya da raporun başka bölümünde belirgin kanal, sinir, omurilik, kırık veya enfeksiyon bulgusu belirtiliyorsa planlı değerlendirme gerekir.

Yeni veya ilerleyen kol-bacak güç kaybı, belirgin yürüme/denge bozukluğu, kasık-oturma bölgesinde his kaybı, yeni idrar-dışkı kontrol değişikliği, ciddi travma sonrası nörolojik belirti veya ateşle birlikte şiddetli omurga ağrısı varsa gecikmeden tıbbi değerlendirme alın. Bu uyarılar lordoz artışının kendisini değil, eşlik eden sinir, omurilik, kırık ya da enfeksiyon olasılığını dışlama gereğini gösterir.[4,5,6]

Bilinen kanser, bağışıklık baskılanması, açıklanamayan kilo kaybı veya giderek şiddetlenen gece ağrısı da değerlendirme hızını artırır. Alarm bulgusu yoksa rapordaki açı nedeniyle aynı gün işlem kararı verilmez.

Ne zaman önemli hâle gelir?

Raporun hangi bölgeyi tarif ettiğini ve çekimin ayakta, oturarak veya yatarak yapılıp yapılmadığını not edin. Bel için pelvis ve kalça hareketini; boyun için baş-gövde duruşunu, hareket açıklığını ve kola yayılan yakınmayı ayrıca değerlendirmek gerekir. Önceki görüntülerle karşılaştırma, yalnız açıyı değil klinik seyri de dikkate almalıdır.

Muayenede hareket, kas gücü, duyu, refleks, yürüme ve denge incelenir. Röntgen hizalanma ve bazı hareket sorularını; MR disk, kanal, sinir ve omurilik ilişkisini; BT kemik ayrıntısını gösterir. Görüntüleme seçimi belirtilerin süresi, muayene ve klinik soruya göre yapılır; lordoz artışını “normalleştirmek” için otomatik tekrar tetkik gerekmez.[3,4,5] Yaş, eşlik eden hastalıklar ve günlük hedefler de planı değiştirir.

Kalça hareketi kısıtlı veya ağrı kalça-kasıkta belirginse kalça değerlendirmesi; bel yakınması ön plandaysa bel ağrısı çerçevesi; kronik ve açıklanmamış yakınmada kronik bel ağrısı sayfası daha uygun karar yollarıdır.

Alarm bulgusu yoksa tolere edilen hareketi sürdürmek, uzun süre aynı pozisyonda kalmayı ve ağrıyı artıran yüklenmeyi geçici azaltmak; rehabilitasyonu kalça, gövde ve işlev hedefiyle planlamak çoğu kişide daha anlamlıdır. İlaç veya egzersiz mevcut hastalıklar ve kullanılan ilaçlarla birlikte kişiselleştirilmelidir.

Lordoz artışı rapor ifadesinin çekim koşulu, muayene, ağrı ve işlev ile birlikte değerlendirilmesini anlatan klinik karar akışı illüstrasyonu.
Kavis tarifinin anlamı görüntüleme koşulu, muayene ve işleve göre netleşir.

Raporunuzda bu ifade varsa ne yapmalı?

Benim klinik yaklaşımım

Kliniğimizde lordoz artışını “görüntüyü düzeltme” hedefiyle değil, kişinin yakınması ve işleviyle ilişkili bir bulgu olarak değerlendiririz. Belde pelvis-kalça ilişkisini, hareketle değişen ağrıyı ve bacağa yayılımı; boyunda baş-gövde duruşunu, omuz-kuşak hareketini ve nörolojik belirtileri dinleriz. Ardından hareket, güç, duyu-refleks, yürüme ve dengeyi inceleriz.

Uyum varsa hedefi somutlaştırırız: daha rahat yürümek, oturmak, uyumak, işe dönmek veya sinir işlevini korumak. Uyum zayıfsa açı ölçüsünü ağrının tek nedeni kabul etmeyiz. Kalça kontraktürü, disk-eklem bulgusu, kanal sorunu veya nörolojik etkilenme açıklayıcıysa yaklaşımı o yapıya yönlendiririz.[1,4]

İşlem düşünülüyorsa hangi klinik bulguyu hedeflediği, alternatifleri, riskleri ve görüntüdeki açının tek başına başarı ölçütü olmadığı açıkça konuşulur. Takipte ağrıdaki seyir, kuvvet-duyu ve günlük işlevi izler; yeni nörolojik bulguda eski rapora güvenmeyiz.

Omurga kavislerinin duruş ve yük aktarımıyla ilişkisini anlatan, bel ve boyun bölgelerini karşılaştıran şematik illüstrasyon; gerçek MR değildir.
Kavis görünümünün klinik anlamı duruş, yüklenme ve muayene ile birlikte değerlendirilir.

Uzm. Dr. Mehmet Hakan Pıçak Girişimsel Radyoloji

Sonuç

Lomber veya servikal lordoz artışı, doğal kavsin görüntüde daha belirgin izlenmesidir. Tek başına tehlike, ağrı kaynağı veya ameliyat gereği değildir. Karar; çekim koşulu, pelvis-kalça ve baş-gövde duruşu, ağrının davranışı, işlev, nörolojik muayene ve eşlik eden bulgularla verilir.

Yeni güç kaybı, ciddi denge sorunu, kasıkta uyuşma, idrar-dışkı değişikliği, travma sonrası nörolojik belirti veya ateşli şiddetli ağrı varsa beklemeyin. Diğer durumlarda amaç, bir açı değerini zorla normalleştirmek değil, yakınmayı açıklayan hedefi ve güvenli hareket yolunu bulmaktır.

Bilimsel Kaynaklar

  1. Berven S, Wadhwa R. Sagittal Alignment of the Lumbar Spine. PubMed.
  2. Martini ML, et al. Cervical Spine Alignment in the Sagittal Axis: A Review of the Best Validated Measures in Clinical Practice. PubMed.
  3. American College of Radiology. ACR Appropriateness Criteria® Low Back Pain. ACR.
  4. American College of Radiology. ACR Appropriateness Criteria® Cervical Pain or Cervical Radiculopathy. ACR.
  5. RadiologyInfo. Spine MRI. RadiologyInfo.
  6. National Health Service. Back pain. NHS.

Sık Sorulan Sorular

Lordoz artışı tehlikeli mi?

Tek başına değil; önem eşlik eden belirtiler ve yapısal bulgularla belirlenir.

Lordoz artışı ağrı yapar mı?

Ağrıya eşlik edebilir, fakat ölçü tek başına ağrı nedeni kanıtlamaz.

Lordoz artışı ameliyat gerektirir mi?

Tek başına gerektirmez. Cerrahi karar klinik uyum, işlev kaybı ve belirgin yapısal/nörolojik soruna bağlıdır.

Kalça lordoz artışını etkiler mi?

Pelvis ve kalça hareketi bel hizalanmasının görünümünü etkileyebilir; kalça muayenesi klinik soruya göre yapılır.

Egzersizle açı normale döner mi?

Egzersizin amacı genellikle ağrı ve işlevi iyileştirmektir; tek bir açıya normalleştirme vaadi verilmez.