İçeriğe geç
MR'ımı değerlendirin
MR RAPORU TERIMI

Baker Kisti Ne Demek?

Baker kisti, dizin arka tarafında eklem sıvısının popliteal bursaya doğru birikmesiyle oluşan sıvı kesesini tarif eder. Genellikle diz içindeki osteoartrit, menisküs, sinovit veya başka bir irritasyonla ilişkilidir; kist çoğu zaman son durak değil, diz içindeki sürecin işaretidir.[1,2,3]

MR raporunda kistin yeri ve boyutu yazılabilir. Bu ifade tek başına kötü huylu kitle, kesin ağrı kaynağı veya mutlaka ameliyat gereği anlamına gelmez. Kistin varlığı kadar dizde eşlik eden sıvı, kıkırdak, menisküs ve bağ bulguları ile kişinin yakınması önemlidir.[1,4]

“Patladı” denilen durumda sıvı baldır dokuları arasına yayılabilir ve ani baldır ağrısı/şişliği oluşturabilir. Bu tablo pıhtıyla benzer görünebildiği için yalnızca Baker kisti varsayımıyla evde beklemek güvenli değildir.[3]

MR'ımı değerlendirinWhatsApp'tan sor
Diz eklemiyle bağlantılı sıvı dolu Baker kistini dizin arka tarafında gösteren şematik anatomi çizimi; gerçek MR veya hasta görüntüsü değildir.
İçindekiler 9 bölüm

Baker kisti ne demektir?

Kısa yanıt: diz arkasındaki sıvı dolu kesedir. Çoğu zaman diz eklemi içindeki basınç veya inflamasyonla ilişkilidir; kistin kendisini değil, onu oluşturan diz sürecini anlamak tedavi planının temelidir.

Bu bulgu ağrı yapar mı?

Baker kisti diz arkasında gerginlik, dolgunluk veya hareketle artan ağrı yapabilir; ancak dizdeki her arka taraf ağrısının nedeni kist değildir. Kıkırdak, menisküs, sinovya, kas-tendon yapıları, belden yansıyan ağrı ve damar kaynaklı sorunlar da benzer yakınmalar oluşturabilir.[1,3]

Yakınmanın diz bükülmesiyle artması, arka tarafta dolgunluk, diz içi şişlik ve hareket kısıtlılığı kistle uyumlu olabilir. Buna karşılık kist küçük ve sessizken ağrı başka bir diz içi bulgudan kaynaklanabilir. Bu nedenle kistin boyutu ile ağrı şiddeti arasında otomatik bir eşitlik kurulmaz.

Özellikle yeni başlayan baldır şişliği, kızarıklık ve ısı artışı kistin basit bir açıklaması olarak kabul edilmemelidir.

Ne zaman önemli hâle gelir?

Kist diz arkasında belirgin dolgunluk, dizin tam bükülüp açılamaması veya tekrarlayan şişlikle birlikteyse planlı muayene gerekir. Travma sonrası başladıysa menisküs, bağ ve kemik yaralanmaları da ayrıca incelenir. Ultrason sıvı kesesini ve damarlarla ilişkisini değerlendirmede yardımcı olabilir; test seçimi klinik soruya göre yapılır.[2,4]

Ani baldır ağrısı ve tek taraflı şişlik, kızarıklık/ısı artışı, hızla büyüyen gerginlik veya nefes darlığı ve göğüs ağrısı varsa gecikmeden acil değerlendirme alın. Rüptüre Baker kisti ile derin ven trombozu bazı belirtilerde benzeşebilir; pıhtı dışlanmadan yalnızca “kist patladı” denmemelidir.[3]

Ateşle birlikte sıcak ve şiş diz, üzerine basamama veya şiddetli travma sonrası ağrı da hızlı değerlendirme gerektirir. Bu belirtiler kistin kötüleştiğini değil, enfeksiyon, damar sorunu veya başka ciddi nedenlerin dışlanması gerektiğini gösterir.

Baker kisti patlar mı, pıhtı mıdır?

Kist sıvısı çevre dokulara sızabilir; bu rüptür baldırda ağrı ve şişlik yapabilir. Ancak aynı bölgedeki bulgular pıhtıda da görülebilir. Evde masaj, yoğun egzersiz veya kendi kendine ilaç değişikliği yapmadan klinik değerlendirme alın.

Raporunuzda bu ifade varsa ne yapmalı?

Raporunuzdaki kistin boyutunu ve yerini, diz içi sıvı, menisküs, kıkırdak, bağ veya sinovya bulgularını not edin. Arka dolgunluğun ne zaman arttığını, diz hareketini kısıtlayıp kısıtlamadığını, baldırda ani değişiklik olup olmadığını ve travma öyküsünü hekime aktarın.

Genel diz ağrısı nedenlerini diz ağrısı rehberinde, dizdeki sıvı ifadesini eklem efüzyonu açıklamasında ve menisküs eşlik ediyorsa menisküs grade 2 sayfasında karşılaştırabilirsiniz.

Muayene ile kistin gerçekten ele gelen bir kitle olup olmadığı, diz hareketi, eklem içi irritasyon, damar ve nörolojik bulgular değerlendirilir. Ultrason kist-damar ilişkisi ve sıvı kesesi hakkında bilgi verebilir; MR ise diz içindeki eşlik eden yapısal soruları yanıtlamaya yardımcı olur. Görüntüleme seçimi klinik soruya göre yapılır.[2,4]

Aspirasyon veya enjeksiyon, seçilmiş ve semptomatik kistlerde gündeme gelebilir; fakat kistin iletişim kurduğu diz içi süreç çözülmezse yeniden dolma olabilir. Kistin görüntüde bulunması tek başına aspirasyon, steroid veya cerrahi endikasyonu değildir.[1,3]

Diz arkasındaki olağan dolgunluk ile ani baldır şişliğinde muayene ve gecikmeden değerlendirme yollarını ayıran şematik karar akışı.
Ani baldır değişiklikleri hızlı klinik ayrım gerektirir.

Kist için hangi seçenekler düşünülür?

Yakınma hafif ve alarm yoksa altta yatan diz süreci, yük toleransı ve işlev hedefiyle izlem/rehabilitasyon planlanabilir. Diz osteoartriti varsa eğitim, aktivite düzenleme, kuvvet ve kilo/uyku gibi kişiye uygun basamaklar ele alınır; her hastaya aynı enjeksiyon veya ameliyat önerilmez.[5]

Benim klinik yaklaşımım

Kliniğimizde Baker kistini tek başına hedef değil, diz içindeki mekanik ve inflamatuvar sürecin bir işareti olarak ele alırız. Önce arka taraftaki dolgunluğun kistle uyumunu, diz içi sıvı ve hareket kısıtlılığını, travma veya menisküs yakınmasını değerlendiririz. Ani baldır şişliği, kızarıklık, ısı artışı ya da nefes darlığında rüptür ve damar nedenlerini gecikmeden ayırırız.[1,3]

Kistin büyüklüğünü ağrının otomatik ölçüsü saymayız. Semptom, komşu damar-sinir yapıları, diz içindeki neden ve işlev kaybı birlikte anlam taşır. Ultrason veya MR'ı “kist var mı?” sorusundan çok, hastanın belirti ve güvenlik sorusunu yanıtlamak için kullanırız.[2,4]

Sadece görüntüde kist bulunduğu için aspire etmeyiz. Aspirasyon veya enjeksiyon seçilecekse bunun hangi yakınmayı hedeflediğini, kistin yeniden dolabileceğini ve diz içi nedenin ayrıca yönetilmesi gerektiğini açıklarız. Kıkırdak, menisküs, sinovya, kalça/bel yansıması ve günlük yüklenme de plana dahil edilir.

Beklenen yanıt oluşmazsa kisti zorla ağrı kaynağı olarak tutmayız; damar, nörovasküler bası, inflamasyon ve başka diz içi nedenleri yeniden düşünürüz.

Diz eklemindeki sıvı artışının arka kapsül bölgesindeki Baker kistine ilerleyebileceğini gösteren büyütülmüş şematik mekanizma çizimi.
Diz içindeki sıvı artışı arka kapsül bölgesindeki keseyi büyütebilir.

Uzm. Dr. Mehmet Hakan Pıçak Girişimsel Radyoloji

Sonuç

Baker kisti diz arkasındaki sıvı kesesidir ve sıklıkla diz içindeki başka bir sürecin işaretidir. Tek başına ağrının kesin nedeni, kötü huylu kitle veya otomatik aspirasyon/ameliyat gerekçesi değildir. Kistin boyutu, diz içi bulgular, yakınma ve işlev birlikte değerlendirilir.

Ani baldır ağrısı-şişliği, kızarıklık/ısı artışı, nefes darlığı, göğüs ağrısı, ateşli sıcak diz veya üzerine basamama varsa gecikmeden değerlendirme alın. Alarm yoksa kist ve onu oluşturan diz süreci için kişiye uygun bir plan kurulur; rüptür ve pıhtı birbirine karıştırılmaz.

Bilimsel Kaynaklar

  1. Frush TJ, Noyes FR. Baker's Cyst: Diagnostic and Surgical Considerations. PubMed.
  2. Charnock M, Kinsella M, Chopra A. Ultrasound for suspected Baker's cyst: A test of limited clinical value? PubMed.
  3. National Health Service. Baker's cyst. NHS.
  4. American College of Radiology. ACR Appropriateness Criteria® Chronic Knee Pain. ACR.
  5. Arden NK, Perry TA, Bannuru RR, et al. Non-surgical management of knee osteoarthritis: comparison of ESCEO and OARSI 2019 guidelines. PubMed.

Sık Sorulan Sorular

Baker kisti nedir?

Diz arkasında eklem sıvısının birikmesiyle oluşan sıvı kesesidir.

Baker kisti ağrı yapar mı?

Dolgunluk ve ağrı yapabilir; ancak her arka diz ağrısının nedeni değildir.

Baker kisti patlar mı?

Sıvı çevre dokulara sızabilir ve baldır ağrısı/şişliği yapabilir.

Baker kisti pıhtı mıdır?

Hayır; fakat rüptür ve pıhtı benzer belirtiler verebilir, klinik değerlendirme gerekir.

Baker kisti nasıl değerlendirilir?

Muayene, ultrason ve gerektiğinde MR, sorulan klinik soruya göre kullanılır.

Baker kisti için ameliyat gerekir mi?

Tek başına hayır; semptom, komşuluk ve altta yatan diz nedeni birlikte değerlendirilir.